Cái gì cũng có thể học được?

Hồi ấy tớ học lớp ba, lúc ấy mới biết đến có một bộ môn gọi là Viết chữ đẹp. Tớ cùng dăm ba bạn cùng lớp của mình tụ lại với dăm ba lớp khác cùng khối, rồi khác khối từ lớp một đến lớp năm. Tất cả gom lại vào thành một nhóm cũng vài chục cháu để cho viết sau đó các cô sẽ cho sàng lọc rồi cho luyện rồi cho đi thi. Tớ cũng như một trong số rất nhiều bạn ngồi cạnh mình vừa háo hức vừa tỉ mẩn viết sao cho thật nắn nót, cẩn thận hay nói cách khác là đẹp nhất có thể. Cho đến khi một cô giáo, người mà tớ không biết và chưa từng được học trước đó, nhìn vào chữ của tớ rồi nói: "Viết thế này mà cũng đ-ò-i ngồi ở đây á?" Chữ V có hai nét, một nét là sổ thẳng, nét còn lại là nghiêng và khi ấy tớ đã kéo cả hai nét đều nghiên (kiểu đối xứng như chữ V viết bằng bàn phím này nè cậu). Tớ - với con mắt của một đứa trẻ 8, 9 tuổi, "ngồi" đây thực sự chỉ với một tâm thế xem hôm nay mình sẽ học được gì, cái gì chưa biết thì tớ sẽ học thêm - nhưng nghe những lời cô nói không khỏi có chút chạnh lòng, và buồn nhè nhẹ. Tớ nhìn vào cái chữ V với cả hai nét đều xiên nghiêng của mình mà nghĩ, ồ cái này đúng là mình không biết, có thể được dạy rồi nhưng mình quên; và khi ấy tớ biết mình vẫn có điều gì đó hay ho để học trong cái bộ môn Viết chữ đẹp này, trong từng cái nét sổ, nét kéo này. Lời cô nói - tớ không quá bận tâm. Và tớ mang một tâm lý, mình nhất định sẽ học cho bằng được. Sau này tớ viết đẹp nhất lớp, nhất khối, nhất trường và đi thi với các trường khác cũng ... nhất nốt. Tớ vẫn nhớ cái ngày đi thi, mặc cái áo khoác màu xám và đội mũ lưỡi trai, tóc bỏ vào trong áo nom đen-tối lắm, và không có gì đáng để chú ý cho đến khi tớ bắt đầu mở nắp bút và viết. Các bạn trong phòng thi, bạn cùng bàn quay sang, bàn trên quay xuống, bàn dưới rướn lên, cô giám thị cũng đứng cạnh để xem tớ đưa bút, nét thanh rồi nét đậm như thế nào. Kết quả thế nào thì mọi người đều biết; nhưng cậu biết không, ngày ấy và kể cả bây giờ với tớ mà nói, giải nhất giải nhì cũng chỉ là những con số, tớ chưa bao giờ quan tâm. Điều tớ còn nhớ đến bây giờ là tớ đã rất rất vui và thoả mãn khi quăng bản thân mình vào một cái sự học, nó không phải là màn trình diễn hay chứng tỏ, nó đơn giản là thoả thích khi học những điều mới.

Hay sau này tớ thích con số và học toán, thích đến nỗi hồi đại học học có được học mấy môn đại cương trong đó có Toán cao cấp - dù ít liên quan nhất đến ngành học thì tớ vẫn thích vô cùng. Thích đến nỗi còn lấy cả giáo trình Toán cao cấp của anh cả học bên trường ĐH Bách Khoa mà học mặc dù chương trình ấy nặng gấp vài lần với trường của tớ. Nghe chừng điều ấy thật không cần thiết. Mô hình ma trận gì gì đó cứ thích mê, học mải miết. Lúc đó tớ học cũng không phải vì đi thi nữa, vì độ khó của bài thi trên trường cũng chỉ tầm 1/3 những gì tớ đang tự học. Có lần trên lớp giảng viên cho một bài toán siêu khó của toán cao cấp 2, lần đầu tiên tớ giơ tay lên và đọc luôn đáp án. Bình thường như vậy chấm điểm tại trận cô cho luôn một điểm 10. Bữa ấy tớ được hẳn 3 con. 10 10 10.

Người ta nói chỉ nên học những cái gì cần thiết, thiết thực mà thôi. Điều ấy quả nhiên không sai. Nhưng với một đứa như tớ, tớ không quan tâm thích học Viết chữ đẹp hay thích học thêm Toán cao cấp là điều vô bổ hay không. Tớ thích thì tớ sẽ tìm hiểu, sẽ đào sâu, sẽ học, sẽ cố gắng đi tới tận cùng của vấn đề và quan trọng hơn hết tớ thấy mình thực sự vui với điều đó. Một khi trái tim của cậu thích, cậu có dám "nhích"? Và có vô bổ hay không, theo tớ hoàn toàn là do bản thân mình. Nào có ai nói chàng thanh niên mười chín, hai mươi tuổi đang định bỏ học là Steve Jobs - học Calligraphy, học về từng đường nét của chữ cái, học cả về những khoảng không giãn cách giữa chúng với nhau. Steve nói rằng nó đẹp, nó thuần tuý đẹp, một nét đẹp mà khoa học cũng không "capture" được. Điều ấy lôi cuốn và làm ông thấy thú vị vô cùng. Ông đã tham gia lớp học ấy mà không hề có tia hi vọng nào mà nghĩ rằng điều này sẽ áp dụng vào cho cuộc sống của mình. 10 năm sau khi bắt tay làm chiếc máy tính Macintosh đầu tiên, Steve nói tất cả kiến thức và trải nghiệm của ông trong lớp Calligraphy đã quay lại; ông đã thiết kế tất cả lại vào máy tính với những font chữ vô cùng đẹp. Đó là lần đầu tiên trên máy tính xuất hiện những con chữ đẹp như vậy.

Tớ kể lại câu chuyện của Steve Jobs vì tớ hiểu ông là một vĩ nhân, câu chuyện ấy chắc chắn nghe "thuyết phục" hơn rất nhiều, truyền cảm hứng hơn rất nhiều người - trong đó có tớ. Câu chuyện ấy nhắc nhở mỗi lần tớ đứng trước một bài học nào, dù là to hay nhỏ nhưng tớ biết nếu tớ thích, tớ sẽ thử (give it a shot) và dù kết quả có ra sao tớ cũng KHÔNG HỐI TIẾC - đó là điều đầu tiên. Và cậu có biết không, tớ từng thử rất rất nhiều và đâu phải cái gì tớ thích mà học cũng học được đâu, có "giỏi" hết đâu.

Như là lần đầu tiên thi IELTS nhận được 6.0 tớ đã chạy vào nhà WC khóc ròng rồi mang trong mình một nỗi ám ảnh kiểu ma hắc ám mỗi lần sờ vào việc học ngoại ngữ.

Như là những lần thật bất lực trước mấy cuốn giáo trình học Vận tải đường biển rồi gì gì mà Incoterms rồi đến lúc vào phòng thi vấn đáp run như cầy sấy.

Hay có những thứ tớ đã rất muốn học, rất thích và cũng tin mình làm được nhưng rồi vẫn bỏ dở giữa chừng, như giấc mơ ipho mãi mãi không thể chạm tới rồi sau trở thành một Physicist; hay như cái ngày xoá đi các phần mềm lập trình và phân tích dữ liệu tớ cũng thấy tim mình như khựng lại một nhịp.

Rất rất rất nhiều những điều lớn nhỏ khác tớ đã học nhưng thật sự cho đến thời điểm này không-đi-đến-đâu. Nhưng tớ nhận ra, cái tư duy "cái gì cũng có thể học" và cho phép mình học đã theo tớ từ hồi nhỏ xíu đến tận giờ. Thành công hay không là một thước đo tương đối tớ xin dành cho cậu tự đánh giá, nhưng với tớ, tớ đơn thuần là KHÔNG SỢ THẤT BẠI. Đâu phải 100% các sản phẩm trên Amazon đều mang lại cho họ lợi nhuận; và hàng trăm dự án lớn nhỏ hình thành rồi chết non. Tương tự với các thương hiệu tên tuổi hay tiểu thương khác; và tớ thấy cũng không hề sai với mỗi chúng ta.

Thất bại tự nhiên cũng trở nên bình thường phết, cậu nhỉ? Bình thường là thế, cậu thấy mình còn sợ nữa không?

Nếu bài chia sẻ này chạm đến (nỗi sợ) của cậu và cậu muốn tháo gỡ nó, nhắn tớ nhé. Tháng mới rồi, tớ rất vui dành những buổi trò chuyện chất lượng ấy tặng cậu.

Về cái sự học và hành trình học, tớ cũng từng chia sẻ trong Podcast S2E3, mời cậu ghé qua chuyện trò cùng rồi chia sẻ với tớ nhé?